از شیراز تا تفلیس؛ روایت گرجی‌ها از شعر حافظ
به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، مراسم بزرگداشت حافظ شیرازی با حضور جمعی از ایرانیان مقیم گرجستان، علاقه‌مندان گرجی به فرهنگ و ادب فارسی و شماری از استادان و دانشجویان بخش ایران‌شناسی و زبان و ادبیات عرب دانشگاه دولتی تفلیس برگزار شد.
در این نشست، جایگاه حافظ در ادبیات جهان، ترجمه آثار او به زبان گرجی و پیشینه پیوندهای فرهنگی و ادبی ایران و گرجستان مورد بررسی قرار گرفت.
مقایسه نگاه سعدی و حافظ به جهان
سید علی موجانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در گرجستان، در این مراسم با مقایسه شخصیت و آثار سعدی و حافظ، به تفاوت نگاه این دو شاعر شیرازی پرداخت.
وی با اشاره به سفرهای سعدی و آشنایی او با فرهنگ‌های گوناگون گفت: سعدی با بهره‌گیری از تجربه سفر به مناطق مختلف جهان و آشنایی با زبان‌های فارسی و عربی، آثاری پدید آورد که دامنه تأثیر فرهنگی آن‌ها از چین تا کرانه‌های دریای مدیترانه امتداد یافته است.
موجانی در ادامه، حافظ را شاعری دانست که با وجود محدود بودن سفرهایش، در آثار خود به ابعاد عمیق هستی و جهان انسانی پرداخته است. به گفته وی، حافظ را می‌توان از منظر شناخت و تحلیل جهان درونی و بیرونی انسان، شاعری برخوردار از نگاهی فراتر از تجربه‌های جغرافیایی دانست.
ترجمه حافظ و جایگاه ادبیات فارسی در گرجستان
در ادامه این نشست، گیورگی لوبژانیدزه، شاعر، نویسنده و استاد دانشگاه دولتی تفلیس، به زبان فارسی سخنرانی کرد و چکیده سخنان خود را نیز به زبان گرجی ارائه داد.
وی با اشاره به ویژگی‌های شعری حافظ، مضامین فراگیر غزل‌های او و دشواری‌های ترجمه آثارش اظهار کرد که مترجمان هنگام برگردان اشعار حافظ به زبان‌های دیگر، با این دغدغه روبه‌رو بوده‌اند که مبادا زیبایی و ظرافت ادبی شعر او در فرایند ترجمه کاهش یابد.
لوبژانیدزه با اشاره به روند آشنایی مخاطبان گرجی با آثار حافظ گفت: شعر این شاعر در دوره‌هایی از طریق ترجمه‌های روسی و اروپایی در گرجستان شناخته شده است؛ چرا که زبان روسی در این کشور رواج بیشتری داشت.
این پژوهشگر همچنین از واختانگ کوتتیشویلی به‌عنوان یکی از مترجمان آثار حافظ به زبان گرجی یاد کرد و آشنایی با ترجمه‌های او را راهی برای درک بهتر شعر این شاعر فارسی‌زبان دانست.
وی با تأکید بر پیشینه روابط فرهنگی ایران و گرجستان اظهار کرد که ادبیات فارسی در شکل‌گیری و گسترش پیوندهای فرهنگی میان دو ملت نقش داشته است. او در همین زمینه، در کنار منظومه «پلنگینه‌پوش» اثر شوتا روستاولی، به اهمیت آثار حافظ در فرهنگ و ادبیات گرجستان اشاره کرد.
لوبژانیدزه همچنین با اشاره به اقامت بیش از سه‌ساله خود در ایران، از تجربه شخصی‌اش در این کشور سخن گفت و نزدیکی فرهنگی ایرانیان و گرجی‌ها را از زمینه‌های تقویت ارتباطات میان دو ملت دانست.
حافظ؛ شاعری فراتر از هنجارهای رایج ادبی
در بخش دیگری از مراسم، اکبر صیادکوه، استاد اعزامی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به گرجستان، به بررسی شخصیت و اندیشه حافظ پرداخت.
وی در آغاز سخنان خود از استادان، مترجمان و ایران‌شناسان گرجی که در معرفی و ترجمه آثار ادبی ایران نقش داشته‌اند، یاد کرد و سپس به ویژگی‌های فکری و ادبی حافظ پرداخت.
صیادکوه حافظ را شاعری برخوردار از نگاهی متفاوت به سنت‌ها و هنجارهای رایج زمانه خود توصیف کرد و با استناد به آثار این شاعر، درباره شیوه بیان و توانایی او در طرح مسائل انسانی سخن گفت.
وی با اشاره به جایگاه زبان و بیان در شعر حافظ اظهار کرد: اهمیت آثار این شاعر تنها به موضوعاتی که مطرح می‌کند محدود نمی‌شود، بلکه چگونگی بیان مفاهیم و یافتن زبانی هنرمندانه برای انتقال اندیشه نیز از ویژگی‌های برجسته شعر اوست.
صیادکوه با طرح این پرسش که در ادبیات «چه گفتن» مهم‌تر است یا «چگونه گفتن»، بر اهمیت شیوه بیان در انتقال اندیشه و تأثیرگذاری آثار ادبی تأکید کرد.
در بخش پایانی این مراسم، یکی از هنرمندان گرجی به اجرای موسیقی پرداخت.
نظر شما :