درس‌گفتار «جریان‌شناسی داستان‌نویسی مدرن ایران در صد سال اخیر» در هند برگزار شد

به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، این نشست با حضور بیش از پنجاه دانشجوی زبان فارسی از دانشگاه‌های مختلف هند به‌صورت حضوری و برخط برگزار شد و مصطفی مستور، داستان‌نویس، پژوهشگر و مترجم ایرانی درس‌گفتار خود را با موضوع «جریان‌شناسی داستان‌نویسی مدرن ایران در صد سال اخیر» ارائه کرد.

مستور با اشاره به تمایز میان ادبیات کلاسیک و مدرن گفت: داستان مدرن ایران، برخلاف ادبیات کلاسیک که اغلب بازآفرینی حکایت‌های پیشین بود، بر پایه آفرینش و عنصر کلیدی فردیت بنا شده است و به طور مشخص در سال 1300 با مجموعه «یکی بود یکی نبود» محمد علی جمال‌زاده، متولد شد و تحت تأثیر دو عامل فشارهای سیاسی- اجتماعی دوران استبداد و ترجمه آثار غربی رشد کرد.

نویسنده کتاب «روی ماه خداوند را ببوس» تاریخ داستان‌نویسی ایران را به دو جریان کلی محتوا محور و فرم‌گرا  تقسیم کرد. او جریان محتوا محور را به سه شاخه سیاسی، اجتماعی(مانند جلال آل احمد و احمد محمود)، فلسفی- روان‌شناختی(مانند صادق هدایت و بهرام صادقی) و تجربه‌های زیسته نامید.

وی همچنین جریان فرم‌گرا را به پیشگامی ابراهیم گلستان و هوشنگ گلشیری دانست که بر ساختار، زبان و تکنیک تمرکز داشتند. او ضمن تقدیر از توجه این گروه به زبان، گفت: حاصل افراط در فرم‌گرایی، باعث دوری مخاطب عام از ادبیات داستانی شد، زیرا لذت درک و تأثیرگذاری را از بین می‌برد.

این نویسنده، ادبیات ۳۰ سال اخیر ایران را دوران پوست‌اندازی نامید که نویسندگان نسل نو تلاش می‌کنند تلفیقی از محتوای عمیق و فرم ارائه دهند. 

 وی در پایان تفاوت «داستان» و «ناداستان» را در عنصر تخیل دانست و داستان کوتاه را به «ساعت مچی» پیچیده‌ای تشبیه کرد که برخلاف رمان (ساعت دیواری)، باید در کوتاه‌ترین زمان برشی از زندگی شخصیت را نمایش دهد. او همچنین  به نویسندگان جوان توصیه کرد که تنها به خود و تجربه‌های اصیل خود وفادار باشند و روح خود را نبازند.

نخستین دوره دانش‌افزایی ادبیات معاصر فارسی با هدف تقویت مهارت‌های زبانی و ادبی دانشجویان هندی، هر هفته روزهای سه‌شنبه در مرکز تحقیقات فارسی و نمایندگی بنیاد سعدی در دهلی‌نو برگزار می‌شود و در آن چهارده استاد ایرانی و یک استاد هندی به ارائه درس‌گفتارهای تخصصی می‌پردازند.