نشست «ایران شناسی در ژاپن» برگزار شد

۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ | ۱۷:۳۱ کد : ۳۹۶۷ اخبار بنیاد سعدی
تعداد بازدید:۱۳۲
به همت بنیاد ایران شناسی و با همکاری وزارت امور خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و بنیاد سعدی، نشست ایران شناسی در ژاپن در ۱۰ اردیبهشت ماه به صورت حضوری و مجازی برگزار شد.
نشست «ایران شناسی در ژاپن» برگزار شد

به همت بنیاد ایران شناسی و با همکاری وزارت امور خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و بنیاد سعدی، نشست ایران شناسی در ژاپن در ۱۰ اردیبهشت ماه به صورت حضوری و مجازی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، در این همایش، غلامعلی حداد عادل، رئیس بنیاد سعدی، شهروز فلاحت پیشه، معاون امور بین‌الملل بنیاد سعدی، الهام حدادی، کارشناس حوزه آسیا و اقیانوسیه بنیاد سعدی، محمدرضا لقمانی، سرپرست نمایندگی ج.ا.‌ایران در توکیو، علیرضا دلخوش، معاون همکاری‌های فرهنگی و سمن‌ها و مرکز دیپلماسی وزارت امور خارجه، حسین دیوسالار، رایزن سابق فرهنگی ج.ا.ایران در توکیو و نماینده رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، هاشم رجب زاده، محقق و مترجم و استاد برجسته ایران شناسی، هاچی اوشی، استاد افتخاری دانشگاه مطالعات خارجی توکیو، کندو، استاد دانشگاه مطالعات خارجی توکیو، اوتساکا، استاد دانشگاه توکیو، هاروتا، استاد دانشگاه توکای و ولی گل محمدی، استاد مطالعات جهان در دانشگاه تهران، طهماسبی، رئیس همکاری‌های بین المللی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مهمانان دیگری به صورت حضوری و مجازی حضور داشتند.

براساس این گزارش، ایران‌شناسان ژاپنی با حضور در محل سالن فردوسی سفارت جمهوری اسلامی ایران در توکیو و همچنین شخصیت های ایرانی نیز با حضور در بنیاد ایران شناسی در ایران سخنان خود را در این وبینار ارائه کردند.

نشست با خوشامدگویی مهنام، معاون بنیاد ایران شناسی با بیان سابقۀ ارتباطات دوستانه بین دو کشور ج.ا.ایران و ژاپن آغاز شد.

سپس لقمانی، سرپرست نمایندگی ج.ا.ایران در توکیو ضمن تبریک روز ملی خلیج فارس، درباره روش شناسی ایران شناسی در ژاپن، صحبت و بر پیوند ایران شناسی و اسلام شناسی تاکید و به مساله فلسطین به عنوان مهمترین موضوع مشترک مسلمانان جهان در روز قدس که در توکیو نیز برگزار شد، اشاره کرد. وی در ادامه گفته هایش به سه عامل اصلی در موضوع روز قدس تاکید کرد: ماهیت سرزمین فلسطین، ماهیت صهیونیسم و ماهیت تفرقه صهیونیسم در تفرقه اندازی کشورهای مسلمان. از این رو، ج.ا.ایران طرح همه پرسی در سرزمین فلسطین پیشنهاد داده است که مهمترین راهکار برای حل این مناقشه است. در پایان، ایشان بر اهمیت ایران شناسی در ژاپن بار دیگر اشاره کرد.

معرفی ایران شناس برجسته در حوزۀ مطالعات ایران و ژاپن: دکتر هاشم رجب زاده

حداد عادل، رئیس بنیاد سعدی به سابقه ۹۰ ساله ارتباطات فرهنگی ایران و ژاپن اشاره کرد و به معرفی هاشم رجب زاده، ایران‌شناس برجسته در حوزۀ مطالعات ایران و ژاپن پرداخت و از وی قدردانی کرد و گفت: نزدیک به سی سال است با رجب زاده دوستی نزدیک دارم و از آثار و مقالاتش اطلاع دارم. معرفی او را برای خودش مفید نمی‌دانم، اما شناخت او برای ایرانیان را مفید و ضروری می‌دانم.

وی افزود: رجب زاده متولد ۱۳۲۰ است که در رشته تاریخ دانشگاه تهران دکترا گرفته است و موضوع پایان‌نامه‌اش به تاریخ ایلخانان مربوط می‌شد. کارش را در وزارت کشور شروع کرد و سپس در وزارت خارجه مشغول به کار شد و بعد از انقلاب اسلامی از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۱ به عنوان دبیر فرهنگی ژاپن منصوب شد. سپس به اوساکا رفت و در ژاپن استاد دانشگاه مطالعات خارجی اوساکا شدند. آموزش زبان فارسی در دانشگاه اوساکا حداقل ۱۲۰ سال سابقه دارد و رجب زاده ۴۰ سال در این دانشگاه پاسدار زبان و ادبیات فارسی و ایران شناسی است و پیوسته به تألیف کتاب و مقالات درجه اول مشغول است.

رئیس بنیاد سعدی خاطرنشان کرد: امروز وقتی درباره روابط ایران و ژاپن صحبت می‌شود، معمولاً به قول او استناد می‌شود و علاوه بر این، نشان گنجینه مقدس را از امپراطوری ژاپن دریافت کرد. آثار رجب زاده در چند حوزه قابل تقسیم بندی است؛ بعضی از آثار او درباره خود ژاپن است؛ مثلاً درباره امپراطوری میجی و تحولات آن زمان. وی خاطرنشان کرد: رجب زاده اخیراً کتاب دیگری که از یک مؤلف آمریکایی تلخیص کرده بود را نوشته است. کار سترگ دیگر او یافتن سفرنامه‌هایی از اواسط دوره قاجار تاکنون که ایرانیان و ژاپنیان نوشته اند، است. این گزارش‌ها پراکنده بود، اما یافتن این سفرنامه‌ها بسیار مشکل بوده است. او تاکنون ۵۱ سفرنامه را درباره ایران و ژاپن با ترجمه دوسویه منتشر کرده است.

حداد عادل افزود: اثر دیگر او انتشار سلسله گنجینه فارسی است. تاریخچه گردآوری این گنجینه چنین است که استاد در خیابان انقلاب تهران به اسناد محکمه دوران قاجار در یک کتاب فروشی برمی‌خورد. این اسناد دو قسمت بوده که فرد دیگری نیز بخش اول آن را خریده بود که استاد آن فرد را نیز شناسایی و از او اسناد را مجدد خریداری می‌کند. او این مجموعه را تنظیم و به ژاپنی ترجمه و منتشر کرد.

وی یادآوری کرد: جلد نهم این کتاب به نام دعاگویان ایل مازندران در دوره قاجار است که در دانشگاه توکیو منتشر شده است. این اسناد، تاریخ سیاسی، اقتصادی، اجتماعی دوره قاجار را روشن می‌سازد. همچنین او خانه مسکونی خودش در شهر اوساکو را به خانه ایران ساخته که این خانه به مرکز تحقیقات در ژاپن تبدیل شده است.

حداد عادل در ادامه صحبت‌هایش آثار رجب زاده را در حوزه سفرنامه‌ها معرفی کرد و گفت: کتاب دیگر رجب زاده، فهرست ایران شناسان در ژاپن است که منبع موثق دانشگاهی در این زمینه است. کتاب دیگر جستارهای ژاپنی در قلمرو ایران شناسی است که با مقدمه ایرج افشار، منتشر شده است. رجب زاده مسلط به زبان‌های ژاپنی، انگلیسی و عربی است و علاوه بر گنجینه سفرنامه‌ها و اسناد؛ گنجینه‌ای دیگر درباره دوره ایلخانان و دوره رشید‌الدین فضل الله به وجود آورده است.

ایران شناسی فقط برای مخاطبان خارجی نیست

در ادامه، علیرضا دلخوش، معاون همکاری‌های فرهنگی و سمن‌ها و مرکز دیپلماسی وزارت امور خارجه گفت: از طرف وزارت امور خارجه ایران در سال ۲۰۱۹ نودمین سالگرد روابط تاریخی ایران و ژاپن را جشن گرفتیم، اما تاریخچه این ارتباط بیش از هزار سال است که این تاریخ ورای قرون است.

وی افزود: ملت ژاپن انعکاس و سابقه مثبت ذهنی در بین ایرانیان دارند؛ از جمله مصادیقی چون نظم، تربیت و خانواده این سرمایه ارزشمندی برای مردم ژاپن در ایران است. امتیاز ایران شناسی در ژاپن بحث اسلام شناسی است که مکمل مباحث ایران شناسی است. تدریس ایران شناسی در دانشگاه اوساکا در تاریخ ۱۹۲۵ م آغاز شده است، اما اساتید ارزشمندی چون رجب زاده جایگاه ایران شناسی را در آن دانشگاه ایجاد و تثبیت کردند.

دلخوش اضافه کرد: در کشور ژاپن ۱۴ مرکز زبان و ادبیات فارسی فعال است که اکثر آثار ادبیات کلاسیک فارسی ایران چون خیام، سعدی و حافظ شیرازی و از معاصران صادق هدایت، جلال آل احمد و ترجمه شده است. در ایران نیز بیش از ۵۰۰ جلد کتاب درباره ژاپن در ایران یا تألیف یا ترجمه شده است که این آمار جدا از مقالات است.‌

وی در ادامه افزود: ایران شناسی بدون زبان و ادبیات فارسی، موسیقی ایرانی، هنر خوشنویسی، نقاشی، هنرهای تجسمی، معماری ابتر و ناقص است. فرش ایرانی مجموعه‌ای از تاریخ، فرهنگ و ادبیات ایرانی است. وزارت خارجه مفتخر است در کنار نهادهای دیگر تسهیلاتی در حوزه ایران شناسی در ژاپن در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد. همچنین معرف مشوق‌های ایران شناسی برای محققان مانند جایزه بین‌المللی ایران شناسی مصوب شده است.

معاون همکاری‌های فرهنگی و سمن‌ها و مرکز دیپلماسی وزارت امور خارجه یادآوری کرد: ایران شناسی فقط برای مخاطبان کشورها نیست، بلکه مخاطبان نیز باید این زمینه را برای معرفی خود انجام دهند.
وی در پایان به کتاب‌هایی که برای ژاپنی‌ها از دیدگاه ایران شناسی نوشته شده، اشاره کرد و از زحمات استاد رجب زاده سپاسگزاری کرد.

چالش هدف گذاری ایران شناسی در ژاپن تامین محتوا است

سخنران بعدی، حسین دیوسالار رایزن سابق فرهنگی در ج.ا.ایران به نمایندگی از حجت الاسلام ایمانی پور، رئیس محترم سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در سخنانش گفت: روابط ایران و ژاپن در راستای علاقه دو کشور به یکدیگر بوده است. در این روابط، ایران شناسان و اسلام شناسان ایرانی و ژاپنی نقش بسیار برجسته ای داشتند. هم اکنون ایران شناسان ژاپنی با سرعت بسیاری در این حوزه فعال شده اند. در این راستا زبان و ادبیات فارسی نقش اساسی در گسترش ایرانشناسی دارد و در این حوزه باید تامین محتوا کرد. در واقع، از چالش های هدف گذاری ایرانشناسی در ژاپن را موضوع تامین محتوای مناسب و در دسترس در حوزه ترجمه و تالیف کتاب و حمایت از ایرانشناسان نام برد.

ایشان در ادامه سخنانشان بیان کردند: در حوزه آموزش زبان فارسی رایزنی فرهنگی ژاپن در طول ۵ سال با همکاری بنیاد سعدی به این امر اهتمام داشت.

ایران شناسی در ژاپن بیشتر از ژاپن‌شناسی در ایران است

سخنران بعدی هاچی اوشی، استاد افتخاری دانشگاه مطالعات خارجی بود که در ادامه گفت: هفت سال پیش بازنشسته شدم و از جوانی که ایران شناسی را شروع کردم تاکنون ۵۰ سال در این حوزه فعالیت داشته ام.

وی با بیان اینکه زندگی کاری من سه مرحله است، توضیح داد: در جوانی از ۲۰ تا ۲۷ سالگی درباره ایران اطلاعات مستقیم نداشتم و فقط از طریق رسانه‌ها ایران را می‌شناختم. ارتباط مستقیم من با ایران از ۲۷ سالگی شروع شد؛ یعنی سال ۱۹۷۸ م برای اولین بار توانستم به ایران و به فرهنگستان زبان و ادب فارسی سفر کنم و در ایران تصمیم گرفتم تحصیلاتم را ادامه دهم. در ایران سعی کردم در همان زمان که شروع انقلاب اسلامی بود به دیدار امام خمینی (ره) بروم. در آن زمان من اطلاعاتی درباره انقلاب اسلامی نداشتم. سپس در ادامه مطالعاتم به انقلاب اسلامی و تحقیق درباره انقلاب ایران پرداختم و تاثیر بسیاری از این موضوع گرفتم. بعد از بازنشستگی در دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد علوم و تحقیقات در مقطع ارشد و دکتری به مدت سه سال ایران شناسی و مطالعات ژاپنی تدریس کردم.

استاد افتخاری دانشگاه مطالعات خارجی در ادامه روی این موضوع تأکید کرد که ایران شناسی در ژاپن بیشتر از ژاپن‌شناسی در ایران است و از این رو توجه به این بخش در ایران لازم و ضروری است.

مردم ایران در تمام طبقات اجتماعی دوستدار ژاپن هستند

در ادامه، هاشم رجب زاده، ایرانشناس و محقق ژاپن، درباره سفرنامه‌های ژاپنی با موضوع (پیرمرد ژاپنی، آموزگار ایرانی که بسیار ژاپن را دوست داشت‌) صحبت کرد و گفت: اولین سفرنامه در رابطه با پیرمرد ژاپنی را نویدا در ایران نوشت که در تحقیقاتش بیان کرد، در ایران سعی کرده است تا به شناخت ایرانی‌ها و ژاپنی‌ها بپردازد و هدفش را در ۹ ماه مأموریتش، این موضوع بیان کرد. نویدا می‌خواست این موضوع را دریابد که ایرانی‌ها درباره ژاپنی‌ها چگونه می‌اندیشند. او با قشرهای مختلف سیاسی و علمی و مردم عوام مصاحبه کرد و به این نتیجه رسید که مردم ایرانی در تمام طبقات فرهنگی دوستدار کشور ژاپن بودند و مردم ایران می‌خواستند روابط تجاری ایران و ژاپن بیشتر از گذشته راه اندازی شود.

وی افزود: نویدا در تحقیقاتش بیان کرد با کسی که ژاپن را در تهران بسیار دوست داشت، آشنا شد و بعدها از او به عنوان پیرمرد ژاپنی نام برده شد. او معلم تاریخ در تهران بود که آنها را به خانه‌اش دعوت کرد. سراسر اتاق پذیرایی خانه آن مرد پوشیده از تصاویر جنگ ژاپن و روسیه، تصویر امپراطور میجی و وزیران ژاپن بود. این تصاویر به صورت چاپ سنگی نیز بود که نویدا این خانه را موزه تاریخ ژاپن نامیده است.

رجب زاده ادامه داد: سپس دفتر یادداشتی را به آنان نشان داده که شرح نبردهای ژاپن در دریا و سرزمین‌های دیگر بود. نویدا از این معلم پرسیده، چرا تا این حد به ژاپن علاقه پیدا کرده است و او از عزم و اراده ژاپنی‌ها تعریف کرده و علاقه خود را به این دلیل بیان کرده است.

به مطالعات ایران شناسی بسیار علاقه‌مندم

سخنران بعدی توموکو یاماگیشی، استاد دانشگاه میجی گفت: به مطالعات ایران شناسی بسیار علاقه‌مندم و تحقیقاتم در حوزه تاریخ معاصر ایران و مقایسه شخصیت‌های تاریخی ایران از جمله امیرکبیر با ریوما، مصدق با یوشیدا و است. وی سخنرانی‌اش را در مقایسه کنش‌های این شخصیت ها بیان کرد.

در ادامه سخنرانی‌ها، هاروتا، استاد دانشگاه توکای درباره آثار باستانی و پیشینه این آثار تا دوره ساسانیان و بررسی مطالعات ایران شناسی در این حوزه در ژاپن صحبت کرد و به معرفی مهمترین آثار پرداخت. وی در مطالعات تطبیقی از هخامنش تا بعد از دوره ساسانیان و شباهت‌ها و نمادهایی که در تاریخ یافت شده است، پرداخت و نزدیکی دو فرهنگ ایرانی و ژاپنی را در این راستا شرح داد.

سپس کندو، استاد دانشگاه مطالعات خارجی توکیو درباره موضوع دشواری‌های ایران شناسی برای ژاپنی‌ها بر اساس تجربه شخصی سخنرانی کرد. وی درباره اسناد فارسی در تاریخ صفویه تحقیق کرده و به مشکلات دستیابی به اسناد در سازمان اسناد ملی اشاره کرد. با دستیابی به اسناد این سازمان، وی کتاب اسناد ایرانی را در انگلستان و ایران و سپس کتاب تاریخ اجتماعی تهران در دوره قاجار را در انگلستان منتشر کرده است.

اوتساکا، استاد دانشگاه توکیو درباره (مشکلات ایران شناسی در بررسی نسخ خطی فارسی) سخنرانی کردند و برگزاری این همایش را در راستای برطرف کردن این مشکلات مهم ارزیابی کردند.

گل محمدی، استاد مطالعات جهان در دانشگاه تهران به عنوان آخرین سخنران برنامه، درباره فصل مشترک ارتباط ایران و ژاپن صحبت کرد و به این موضوع اشاره کرد که روش پژوهش ژاپن به شرق با انتقاد همراه است و در این راستا مطالبی را بیان کرد.

طهماسبی از طرف اداره همکاری های بین المللی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به جمع‌بندی نشست در حوزۀ ایجاد ارتباطات هر چه بیشتر در حوزه ایران‌شناسی در دو کشور پرداخت.

 

 

 

کلید واژه ها: بنیاد سعدی ایران شناسی در ژاپن آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان آموزش زبان فارسی در جهان


نظر شما :