ترجمه آثار اردو به فارسی نیازمند توجه بیشتر است

به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، مجید مشکی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و نماینده بنیاد سعدی در پاکستان در نشست بزرگداشت مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (مولوی) و شمس تبریزی که به همت این رایزنی برگزار شد، بر اهمیت تداوم فعالیت‌های ترجمه میان زبان‌های فارسی و اردو تأکید کرد.

وی در این نشست که با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به شعر و ادب فارسی برگزار شد، ضمن قدردانی از سخنرانان و شرکت‌کنندگان، کسب جایزه ترجمه «رساله سپه‌سالار» را به مظفر علی کشمیری و مهر نور محمد خان تبریک گفت.

مشکی با اشاره به ضرورت تقویت ارتباطات ادبی میان ایران و پاکستان اظهار کرد: استادان و دانشجویان زبان و ادبیات فارسی باید ترجمه آثار ارزشمند فارسی به اردو و آثار برجسته اردو به فارسی را ادامه دهند و در این مسیر نقش فعال‌تری ایفا کنند.

ماندگاری اندیشه مولانا در پیوند با آموزه‌های قرآنی

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در اسلام‌آباد در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه مولانا در جهان و ماندگاری آثار او پس از گذشت قرن‌ها پرداخت و این پرسش را مطرح کرد که چرا اندیشه و آثار این شاعر و عارف همچنان مورد توجه مردم جهان قرار دارد.

وی با اشاره به استقبال از آثار مولانا در کشورهای مختلف، از جمله انتشار و فروش ترجمه‌های مثنوی در آمریکا، یکی از عوامل ماندگاری اندیشه او را توجه به خودشناسی، خداشناسی و شناخت جامعه دانست.

مشکی با بیان اینکه مولانا در مثنوی معنوی کوشیده است مفاهیم و آموزه‌های قرآنی را در قالب شعر بیان کند، اظهار کرد: پیوند اندیشه مولانا با مفاهیم قرآنی از عوامل زنده‌ماندن و تداوم تأثیرگذاری آثار او در طول قرن‌هاست.

دیدگاه استادان پاکستانی درباره اندیشه مولانا و شمس

در ادامه این نشست، امبر یاسمین، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ملی زبان‌های نوین پاکستان (نومل)، به بررسی زندگی مولانا و تأثیر دیدار او با شمس تبریزی بر تحولات روحی و معنوی‌اش پرداخت.

وی با اشاره به نقش شمس در دگرگونی اندیشه مولانا، این دیدار را نقطه عطفی در زندگی او دانست و به تأثیر جدایی شمس بر گرایش بیشتر مولانا به شعر و شاعری اشاره کرد. 

امبر یاسمین همچنین با پرداختن به نقش حسام‌الدین چلبی در شکل‌گیری مثنوی معنوی، درباره مفاهیم عشق، معرفت، خودشناسی و خداشناسی در اندیشه مولانا و شمس سخن گفت.

این استاد زبان و ادبیات فارسی با تأکید بر مضامین انسانی و اخلاقی آثار مولانا، بازگشت به آموزه‌های او را در شرایط کنونی جهان و با وجود اختلافات و جنگ‌ها، زمینه‌ای برای تقویت همدلی و کاهش اختلافات میان انسان‌ها دانست.

رضیه اکبر، استاد زبان و ادبیات فارسی، نیز با اشاره به جایگاه جهانی مولانا و مفهوم عشق در اندیشه او اظهار کرد: عشق انسانی می‌تواند زمینه‌ساز رسیدن به عشق الهی باشد.
 وی دیدار مولانا با شمس را عامل تحولی عمیق در نگرش عرفانی او دانست و در بخشی از برنامه، داستان «تاجر و طوطی» از مثنوی معنوی را با بازآفرینی منظوم برای حاضران اجرا کرد.

شگفته یاسمین، استاد و رئیس بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ملی زبان‌های نوین پاکستان، دیگر سخنران این نشست بود که به بررسی زندگی مولانا، دوران شاگردی او نزد برهان‌الدین محقق ترمذی و تأثیر دیدار با شمس تبریزی بر تحول روحی، عرفانی و ادبی وی پرداخت.

معرفی ترجمه اردو «رساله سپه‌سالار»

در بخش دیگری از نشست، مظفر علی کشمیری، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین‌المللی اسلامی اسلام‌آباد، ترجمه اردو «رساله سپه‌سالار»، اثر فریدون بن احمد سپه‌سالار درباره زندگی مولانا، را معرفی کرد.

وی با اشاره به همکاری خود با مهر نور محمد خان در ترجمه این اثر، از تلاش‌های چندین دهه‌ای این استاد پیشکسوت در زمینه گسترش زبان و ادبیات فارسی در پاکستان قدردانی کرد و به ترجمه آثار ادبی فارسی به اردو با حمایت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و نمایندگی بنیاد سعدی در اسلام‌آباد اشاره داشت.

وی همچنین با اشاره به اتکای «رساله سپه‌سالار» به منابع معتبر، نقش برهان‌الدین محقق ترمذی در تربیت مولانا و برخی جنبه‌های معنوی زندگی این شاعر و عارف را تشریح کرد.

مثنوی معنوی؛ راهی برای شناخت اندیشه مولانا

مهر نور محمد خان، استاد پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی در پاکستان و از چهره‌های شناخته‌شده ایران‌شناسی، نیز مطالعه مثنوی معنوی را برای شناخت بهتر شخصیت و اندیشه مولانا ضروری دانست.

وی با اشاره به جایگاه مولانا در تاریخ شعر فارسی، تصوف و عرفان و تأثیر او بر اندیشه علامه اقبال گفت:  مولانا در مثنوی معنوی به موضوعاتی همچون اخلاق، تربیت و اصلاح انسان پرداخته است و ارزش عبادت را در نیت خالص و انجام آن برای رضای خداوند می‌داند.

این استاد زبان و ادبیات فارسی مثنوی معنوی را بازتاب‌دهنده مفاهیم و آموزه‌های قرآن دانست و با اشاره به اهمیت «نی‌نامه» در آغاز این اثر، نی را نمادی از روح انسان معرفی کرد که از جدایی از اصل خویش رنج می‌برد.

در پایان این نشست، از دانشجویانی که طی سال گذشته به‌طور مستمر در کلاس‌های مثنوی‌خوانی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران  و نمایندگی بنیاد سعدی در اسلام‌آباد شرکت کرده بودند، با اهدای لوح تقدیر قدردانی شد.