زبان فارسی؛ پلی میان نسل امروز پاکستان و میراث فرهنگی شبه‌قاره

به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، نشست علمی و ادبی «روز ملی شعر و ادب فارسی» و بزرگداشت استاد شهریار با حضور جمعی از استادان، ادیبان، شاعران، دانشجویان و علاقه‌مندان زبان و ادبیات فارسی در خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران و نمایندگی بنیاد سعدی در حیدرآباد پاکستان برگزار شد.

سعید هاشمی، وابسته فرهنگی و مسئول خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران و نماینده بنیاد سعدی در حیدرآباد، در این نشست با اشاره به جایگاه ادبی و معنوی شهریار، شعر او را نمونه‌ای از پیوند ادبیات با فرهنگ، معنویت و هویت ایرانی دانست و به برخی از آثار این شاعر از جمله «علی ای همای رحمت» و منظومه «حیدربابایه سلام» اشاره کرد.

وی همچنین با اشاره به ارادت شهریار به اهل‌بیت(ع)، روایتی درباره رؤیای آیت‌الله مرعشی نجفی مرتبط با شعر «علی ای همای رحمت» را نقل کرد و گفت مطالعه زندگی و سیره شهریار می‌تواند برای نسل جوان حاوی تجربه‌های معنوی و اخلاقی باشد.

در ادامه، سجاد نظامانی، استاد زبان فارسی، با اشاره به پیشینه تاریخی زبان فارسی در شبه‌قاره، اظهار کرد: فارسی برای قرن‌ها زبان علم، ادب، عرفان، دیوان‌سالاری و ارتباط فرهنگی در این منطقه بوده و شناخت تاریخ و فرهنگ پاکستان بدون توجه به این میراث کامل نخواهد بود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی ایالت سند، بر ضرورت شناسایی، گردآوری، دیجیتال‌سازی، تصحیح و ترجمه نسخه‌های خطی و آثار فارسی موجود در کتابخانه‌ها و مجموعه‌های شخصی تأکید کرد.

نظامانی همچنین کتیبه‌های فارسی موجود در بناهای تاریخی، مقبره‌ها، زیارتگاه‌های صوفیان و گورستان تاریخی مکلی را از جمله جلوه‌های میراث فارسی در سند دانست و بر مطالعه و معرفی این آثار تأکید کرد.

این استاد زبان فارسی با اشاره به پیوند زبان فارسی با عرفان و ادبیات صوفیانه در شبه‌قاره، از ارتباط فکری میان اندیشه‌های مولانا جلال‌الدین محمد بلخی و ادبیات صوفیانه سند سخن گفت و بر نقش آموزش زبان فارسی در شناخت این میراث تأکید کرد.

وی همچنین درباره زندگی شهریار اظهار کرد که تخلص اولیه این شاعر «بهجت» بود و شهریار پس از تفأل به دیوان حافظ، تخلص «شهریار» را برگزید.

نظامانی آموزش زبان فارسی در پاکستان را فراتر از آموزش یک زبان خارجی دانست و گفت این زبان می‌تواند میان نسل امروز و نسخه‌های خطی، کتیبه‌ها، ادبیات صوفیانه و میراث مشترک ایران و شبه‌قاره پیوند ایجاد کند.

در ادامه این نشست، رضا چهره‌قانی، عضو هیئت علمی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) قزوین، به صورت برخط درباره تاریخ زبان و ادبیات فارسی و جایگاه معنوی شعر سخن گفت و به پرسش‌های دانشجویان پاسخ داد.

وی شعر و ادب را از ابزارهای انتقال فرهنگ، معرفت و ارزش‌های اخلاقی دانست و با اشاره به جایگاه شعر در تاریخ اسلام و سیره اهل‌بیت(ع)، بر نقش ادبیات در انتقال مفاهیم اخلاقی و معنوی تأکید کرد.

چهره‌قانی همچنین با اشاره به نام‌گذاری ۲۷ شهریور به عنوان روز شعر و ادب فارسی، به جایگاه شهریار در شعر معاصر پرداخت و اخلاص، سادگی و پیوند معنوی با اهل‌بیت(ع) را از ویژگی‌های مورد توجه در زندگی و آثار این شاعر عنوان کرد.

مفتی صاحبداد سکندری، مدیر بخش عربی و فارسی دانشگاه سند، نیز در این نشست درباره جایگاه زبان فارسی و مفاهیم اخلاقی سخن گفت.

در بخش دیگری از این مراسم، از کتاب مصور «صلح و جنگ» با موضوع دانش‌آموزان شهید میناب رونمایی شد؛ این کتاب با حمایت خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در حیدرآباد پاکستان به زبان سندی ترجمه شده است. 

این مراسم با اجرای موسیقی سنتی ایرانی و شعرخوانی و هم‌خوانی حاضران با مضمون شعر «علی ای همای رحمت» به پایان رسید.