ردپای واژگان فارسی در گویش مصری بررسی شد

به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، در این نشست تأکید شد که وام‌گیری و انتقال واژگان، از فرایندهای طبیعی تحول زبان‌هاست و زبان‌های زنده در طول تاریخ، متأثر از ارتباط با زبان‌ها و فرهنگ‌های دیگر بوده‌اند.

بر این اساس، بررسی واژگان فارسی در گویش مصری صرفاً به شناسایی واژه‌های فارسی محدود نمی‌شود، بلکه شناخت بستر تاریخی و فرهنگی و همچنین مسیرهای انتقال این واژه‌ها، برای بررسی دقیق‌تر این پدیده ضروری است.

در ادامه نشست، نقش ارتباطات علمی، ادبی و فرهنگی در انتقال مفاهیم و واژگان مورد توجه قرار گرفت. بر اساس مباحث مطرح‌شده، این تبادلات در دوره‌های مختلف تاریخی از مسیرهای گوناگون و گاه به‌صورت غیرمستقیم شکل گرفته است.

همچنین نقش شخصیت‌های برجسته ادب و اندیشه ایرانی، از جمله ناصرخسرو و سعدی، در گسترش زبان، ادبیات و اندیشه فارسی در جهان اسلام بررسی شد. در این بخش، جایگاه نویسندگان، علما و متفکران در شکل‌گیری و استمرار ارتباطات فرهنگی میان جوامع مورد تأکید قرار گرفت.

یکی دیگر از محورهای نشست، بررسی نقش هنرمندان، جریان‌های عرفانی و متصوفه در انتقال عناصر فرهنگ ایرانی بود. در این بخش تأکید شد که شبکه‌های فرهنگی و عرفانی در جهان اسلام ماهیتی فرامرزی داشته‌اند و انتقال فرهنگی تنها از مسیر نهادهای رسمی و دولتی صورت نگرفته است؛ بلکه محافل علمی، ادبی، هنری و عرفانی نیز در این فرایند نقش داشته‌اند.

نقش ترکان در انتقال واژگان فارسی به مصر

از دیگر مباحث مطرح‌شده در این نشست، نقش ترکان در انتقال برخی واژگان فارسی به مصر بود. در این زمینه تأکید شد که بررسی خاستگاه واژگان موجود در گویش مصری، در بسیاری از موارد نیازمند شناسایی مسیرهای واسط انتقال است و نمی‌توان همه این واژه‌ها را حاصل انتقال مستقیم از فارسی به عربی دانست.

بر اساس این دیدگاه، زبان و فرهنگ فارسی در برخی دوره‌های تاریخی در ساختارهای اداری، دیوانی و فرهنگی حکومت‌های ترک‌تبار جایگاه قابل توجهی داشته است و این موضوع می‌توانسته در انتقال عناصر واژگانی فارسی به مناطق مختلف، از جمله مصر، مؤثر باشد.

از این منظر، ترکان به‌عنوان یکی از حلقه‌های واسط در مطالعه تاریخ انتقال برخی واژگان فارسی به محیط زبانی مصر مورد توجه قرار گرفتند.

در بخش دیگری از نشست نیز به پژوهش‌های انجام‌شده درباره حضور واژگان فارسی در زبان عربی و گویش مصری اشاره شد. در این زمینه، آثار و مطالعات نورالدین عبدالمنعم، استاد دانشگاه الازهر و منی حامد، استاد دانشگاه عین‌الشمس مورد توجه قرار گرفت و ظرفیت مطالعات زبان‌شناختی و تاریخی برای گسترش پژوهش در این حوزه تشریح شد.

در پایان، بر ضرورت انجام پژوهش‌های نظام‌مند و مستند برای شناسایی خاستگاه واژگان، مسیرهای انتقال و میزان تأثیرپذیری زبان عربی و گویش مصری از زبان فارسی تأکید شد.