نشست «پیامهای انسانساز شاهنامه برای مردم جهان» در لبنان برگزار شد
به گزارش روابط عمومی بنیاد سعدی، این نشست برخط با حضور جمعی از استادان، دانشجویان و علاقهمندان به زبان و ادبیات فارسی برگزار شد و الهام حدادی، استاد و پژوهشگر ادبی و رئیس اداره همکاریهای بینالمللی بنیاد سعدی، به تشریح ابعاد انسانی، اخلاقی و فرهنگی شاهنامه فردوسی پرداخت.
حدادی با اشاره به جایگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی در تاریخ ادبیات فارسی و نامگذاری ۲۵ اردیبهشت به عنوان روز زبان فارسی، گفت: فردوسی را میتوان احیاگر تمدن ایرانی با زبان فارسی و پاسدار هویت تاریخی و فرهنگی ایران دانست و شاهنامه را اثری ماندگار در تبیین ارزشهای انسانی، حماسی و اخلاقی توصیف کرد که در طول تاریخ نقش مهمی در تقویت همبستگی فرهنگی ایرانیان داشته است.
وی با بیان اینکه شاهنامه صرفاً روایت پادشاهان و جنگها نیست، افزود: این اثر را باید کتابی انسانساز دانست که بر مسئولیتپذیری انسان در برابر سرنوشت فردی و اجتماعی تأکید دارد و در واقع بازتابدهنده یک تمدن فرهنگی و تاریخی است که همچنان الهامبخش ملتها در ایران و جهان است.
این پژوهشگر ادبی «خرد» را مهمترین پیام محوری شاهنامه عنوان کرد و اظهار داشت: فردوسی در روایت شخصیتهایی همچون بزرگمهر، زال و رستم، همواره خردورزی را بر قدرت مقدم میداند و قدرت بدون خرد را زمینهساز آسیب و ویرانی معرفی میکند.
وی در تبیین مفهوم مقاومت در شاهنامه گفت: رستم تجسم مقاومت مسئولانه است و زمانی شمشیر به دست میگیرد که ایران در خطر است و هیچگاه جنگ را برای قدرت شخصی نمیخواهد و این روحیه بازتابی از وضعیت کنونی ایرانیان است که با وجود عدم تجاوز به خاک دیگران، هویت ملی و فرهنگی خود را ملزم به دفاع از مرزهای ایران در برابر هرگونه تجاوز میدانند.
حدادی سیاوش را نمادی از مقاومت اخلاقی معرفی کرد که علیرغم آمادگی برای فدا کردن جان خود، حاضر به زیر پا گذاشتن اصول اخلاقی نیست. وی این ویژگی بارز را در تقابل آشکار با رویکرد برخی قدرتهای جهانی دانست.
رئیس اداره همکاریهای بینالمللی بنیاد سعدی، آرش را به عنوان نماد ایثار معرفی کرد و او را قهرمان اسطورهای دانست که جان خود را در راه دفاع از مرزهای ایران، در مسیر پرتاب تیر، فدا نمود. وی با مقایسه این اسطوره با شهدای گرانقدر ایران، بیان داشت: آرش مقاومت را به اوج ایثار میرساند، همانند شهدایی که امروز جان خود را برای دفاع از مرزهای ایران فدا کردند.
این استاد ادبیات فارسی با اشاره به جلوههای هویتی و اجتماعی در شاهنامه ادامه داد: در داستانهایی مانند سهراب، سیاوش و آرش، مفاهیمی همچون هویت، مقاومت، وفاداری، مهرورزی و عدالتخواهی برجسته شده است و فردوسی بیهویتی را یکی از آسیبهای جدی برای جوامع انسانی معرفی میکند.
وی با تأکید بر پیامهای فراملی شاهنامه افزود: مفاهیم این اثر محدود به جغرافیای ایران نیست و ارزشهایی همچون اخلاقمداری، مسئولیتپذیری انسانی و توجه به تربیت نسل آینده را در سطح جهانی مطرح میکند.
رئیس اداره همکاریهای بینالمللی بنیاد سعدی افزود: انسان آرمانی در شاهنامه انسانی خردمند، شجاع، پاک، ایثارگر و مسئول است و این اثر بر اهمیت تربیت انسان در مسیر خرد، اخلاق و مسئولیتپذیری تأکید دارد.
حدادی در پایان گفت: اگر متجاوزان به خاک ایران تنها نام رستم و دیگر پهلوانان شاهنامه را شنیده و حتی یک بیت از شاهنامه فردوسی را خوانده بودند، هرگز جرأت تعرض به این سرزمین را پیدا نمیکردند؛ چرا که درمییافتند هویت انسان ایرانی در طول هزاران سال بر پایه تمدن کهن و زبان فارسی در بستر فرهنگ تاریخی جهان شکل گرفته است و کشورهایی بیهویت و بیتاریخ توان تعرض به ذرهای از خاک ایران بزرگ را ندارند و نخواهند داشت.
در پایان این نشست، شرکتکنندگان بر ضرورت معرفی هرچه بیشتر شاهنامه و ادبیات فارسی به نسل جوان و جامعه جهانی تأکید کردند و برگزاری چنین برنامههایی را در راستای توسعه تعاملات فرهنگی و معرفی میراث ادبی ایران مورد توجه قرار دادند.
نظر شما :