ایران کشور محبوب کردهای عراق است

دلزار ادریس، فارسی آموز اعزامی از کشور عراق در هشتاد و چهارمین دوره دانش‌افزایی زبان فارسی که توسط بنیاد سعدی برگزار شده بود، گفت: امروز بی‌اعتنا به تمدن چندین هزار ساله خودمان در قامت تقلید از فرهنگ غربی برآمده‌ایم و به نوعی هویت شرقی‌مان را فراموش کرده‌ایم.
دلزار ادریس، مهمانی کرد که از اربیل عراق به تهران آمده بود، گفت: سومین بار است که به ایران سفر می‌کنم. سفر قبلی خودم را  همراه همسرم جهت شرکت در دوره آموزش زبان فارسی که به همت سرکنسولگری ایران در اربیل برگزار شد، به تهران آمدیم. وی ادامه داد: ایران و عراق و نژادهای موجود در این دو کشور مشترکات بسیاری با هم دارند. در این مورد می‌توان به مناسبات دو ملت در برپایی مراسم نوروز اشاره کرد. کردهای ایران و عراق از نوع لباس پوشیدن و به طور کلی سبک زندگی‌کردن و آداب ازدواج و حتی مرگ شباهت‌های زیادی به یکدیگر دارند. در آیین نکاح یک دختر موارد پیش از ازدواج تا شب عروسی جالب است در جزئیات هم شبیه یکدیگرند.
این شرکت‌کننده در دوره هشتاد و چهارم دانش‌افزایی بنیاد سعدی یادآور شد: در بخش بزرگی از فرهنگ ما آداب معاشرت زنان با مردان اینگونه بود که نسا با رجال در هم نمی‌آمیختند. این تفکیک جنسیتی در مهمانی‌ها نیز رعایت می‌شد. اصلاً زنان، مردان را در یک مراسم مهم شادی یا ترحیم نمی‌دیدند. حال اینکه به دلیل نفوذ فرهنگ غرب جدا کردن آنها امروز سخت است. امری که با دستور اسلام هم مطابقت ندارد.
وی افزود: ما یادمان نمی‌آید اما قدیمی‌ها می‌گویند آن روزگار رعایت آداب مهمان‌نوازی امری متحجرانه نبود. اینکه تو به احترام کسی که به خانه تو آمده است با تکریم برای او چای و شربت بیاوری و دو زانو روبه‌روی آن بنشینی و هنگام بلند شدن و خارج شدن از محضر او هم رویت به سوی او باشد و عقب عقب از نزد او فاصله بگیری تا خارج شوی از زاویه نگاهش. این امور امروز رعایتش نه تنها مطلوب نیست چه بسا مورد تمسخر هم قرار گیرد که می‌گیرد. من این توضیح را بدهم که این قبیل کارها و حتی نخوردن غذا از سوی زنان  پای سفره‌های شام و ناهار یک امر افراطی و تحمیلی نبود بلکه این یک سنت و بخشی از فرهنگ مردمان ما بود که همگی با رضایت و حکمتی که برایش قائل بودیم خودمان را ملزم به انجامش می‌دانستیم.
وی با اشاره به ظرفیت‌های توریستی خیابان سی‌تیر تهران گفت: این محل را آنطور که شنیده‌ام به خیابان ادیان می‌شناسند. این نامگذاری حکایت از سال‌ها همزیستی پیروان ادیان مختلف در این حوزه تمدنی و قلمرو ایران زمین دارد. اربیل هم اگر چه این مجموعه مراکز عبادی ادیان مختلف را در یک خیابان نتوانسته گرد هم بیاورد اما باید گفت در برهه‌های مختلف ادیان خاصی بر این منطقه حضور داشته است.
این فارسی‌آموز با اشاره به وضعیت آثار تمدنی موجود در این شهر تاریخی گفت: متأسفانه دولت عراق نتوانست از میراث فرهنگی خود در این حوزه لااقل در اربیل محافظت کند. آنچه جایگزین این قبیل عمارت‌ها و خانه‌های قدیمی شدند فروشگاه‌های شیک و بزرگی هستند که نمادی از هویت مردمان این منطقه را ندارند. درست بر خلاف رویه‌ای که در ایران حاکم است و بنده خودم از نزدیک مشاهده کردم که مردم آن چطور و با چه اهتمام و اشتیاقی در هر منطقه درصدد حفظ اماکن تاریخی و آثار باستانی‌شان هستند.
وی با اشاره به نقش فرهنگ و دین در تعیین سرنوشت تاریخی یک ملت گفت: اربیل و تاریخ شفاهی آن پُر است از داستان‌های حکمت‌آمیز و زیبایی که شنیدنش برای هر فرد در هر شرایط سنی و موقعیت اجتماعی دور از شادی و مسرت نیست. در این روایت‌های موجود شاید شما هم قصه دخترک کاه فروش را شنیده باشید. دختری که قصه او نشان از تاریخ پر فراز و نشیب مردم اربیل دارد. دختری که خودش و البته پدر او به دلیل تقید بر اصالت‌ها و حفظ ارزش‌های دینی به مخالفت با استعمار بریتانیا در منطقه برآمدند و نتیجه آن هم این شد که دختر برای همیشه از نزد پدر توسط سرلشکر جیش انگلیسی‌ها ناخواسته رفت و جدایی حاصل این همه تلاش بود. جالب است در قصه همین دختر کاه‌فروش که البته به زبان ما در اربیل به «کیژی کافروش» شهرت دارد آمده است به دلیل حضور یهودی‌ها در این منطقه وقتی اختلاف پدر این  دختر علیه قشون بریتانیایی شروع می‌شود، دادخواهی او نزد یک قاضی کلیمی است. دلزار ادریس بیان کرد: از دیگر آثار دینی موجود در این منطقه می‌شود به مناره شهر تاریخی اربیل اشاره کرد. مناره چولی یا مظفریه امروز در مرکز شهر اربیل قرار دارد؛محله‌ای در چند کیلومتری جنوب باختری ارگ اربیل که در دوره سلطان مظفرالدین گوگبری بنا شده ‌است. البته این آثار محدود به یک قلعه، مناره و معبد نیست. در اطراف شهر اربیل آثار متعددی مانند دژ دِوین که تخریب شده یا در آستانه نابودی هستند مشاهده می‌شود.
وی با بیان سابقه تاریخی تعاملات کردهای ایران و عراق یادآور شد: مردم دو کشور به دلیل همسایگی و مشترکات تمدنی، دینی و فرهنگی همواره تاریخ از یکدیگر تأثیر گرفته‌اند. در تیره و نژادها نیز این مورد مشهود است. کردهای عراق و ایران در بسیاری از مراسم و مناسک شبیه هم اقدام می‌کنند. برای نمونه در آیین ازدواج از مراحل مقدماتی آن تا بدرقه یک دختر به خانه داماد بسیاری از سنت‌ها درست شبیه آن چیزی است که کردهای استان‌های غربی ایران به آن عمل می‌کنند. این مهمان خارجی حاضر در دوره دانش‌افزایی زبان و ادبیات فارسی اظهار کرد: به دلیل مجاورت مکانی، کردهای سلیمانیه و حلبچه هم بیش از همه به ایران گرایش داشته و تأثیرات عمیق از آن گرفته‌اند. بسیاری از خوانندگان ایرانی که کردی هم حتی بلد نیستند اما همواره به دلیل مشترکات زیاد مردمان دو منطقه محبوب آنها بوده و از شخصیت‌های علمی اربیل گرفته تا خواص سیاسی که هم اکنون هم در مسند عالی‌ترین پست‌های دولتی حضور دارند نگاه‌شان به ایران به عنوان یک کشور محبوب تعریف می‌شود.
دلزار ادریس گفت: ایران به دلیل امنیت،  ارزانی کالاها و همچنین پیشرفت‌های علمی آن به ویژه در حوزه پزشکی همواره مقصد سفرهای تفریحی، تجاری و پزشکی بسیاری از کردهای اربیل بوده و است. هر چند به دلیل تحت سیطره بودن این منطقه در ید قدرت عثمانی فرهنگ ترک‌ها در این منطقه مشهود است، اما بسیاری به دلیل ارزانی چندین برابری و ویژگی‌های منحصر به فرد، ایران را برای سفر نسبت به ترکیه ترجیح می‌دهند.
وی در پایان تصریح کرد: امروز اگر چه تجملات بین جوانان اربیل از سر و صورت گرفته تا ماشین زیر پای آنها و همچنین نوع معماری شهری کاملاً مشهود است اما نگاه مردم اربیل به ایران به دلیل سابقه تمدنی و فرهنگ غنی این کشور همواره با ستایش همراه است. امروز جالب است بدانید زبان فارسی و کردی به دلیل داشتن لغات مشترک و زبان دستوری تقریباً شبیه هم متقاضیان و علاقه‌مندان زیادی برای یادگیری دارد.