|

پیکرتراشی هنر شکل دادن به اشیا است و ممکن است در هر اندازه یا با هر موادی انجام گیرد. به فراورده‌­های این هنر، تندیس، پیکره یا مجسمه گفته می‌شود. هر پیکر سه بعدی که به منظور دارا بودن یک بیان هنری آفریده شده را می‌توان تندیس نامید. البته باید توجه داشت که هر شکل دادنی را مجسمه­سازی نمی‌گویند، بلکه باید در ورای آن یک فکر، خلاقیت یا یک نوآوری وجود داشته باشد.

پیکر تراشی حتی قبل از پیدایش قدیمی­ترین تمدن ­ها  وجود داشته؛ شواهدی از این هنر از تمدن غارنشینان به دست آمده است .در همۀ اعصار، هنر مجسمه­سازی به علت مواد اولیۀ آن که اکثرا سنگ و چوب است به هنری باشکوه و با اصالت بدل شده و در برخی موارد شناسنامه­ای برای هویت و طرز زندگی تمدن­ها شده است.

 

چوب

ساخت مجسمه و حجم از چوب در مناطقی از دنیا که از لحاظ اقلیمی دارای هوای گرم و مرطوب یا معتدل است و پوشش گیاهی جنگلی دارد رایج است. چراکه دسترسی به چوب در این نواحی آسان به نظر می­رسد. 

 

مجسمۀ شاهین

فلز

ساخت احجام فلزی با روش­های مختلف چکش­کاری (یا دوات­گری)، خم­کاری، ریخته­­گری صورت می­­گیرد. این هنر-صنعت از زمان­های قدیم در ایران رواج داشته است که با روش­های مختلف بر روی آن تزیینات دلخواهشان را پیاده می­کردند. در گذشته برای ساخت ظروف فلزی، ابزارالات جنگ، هر نوع اتصالات روی درها (که به آن زمودگری می­گویند) و ... از این تکنیک­ها استفاده می­کردند. اما امروزه از روش خم­کاری و چکش­کاری بیشتر برای ساخت ظروف و علامت ­سازی (نمادهای روی علم عزاداری محرم) استفاده می­ شود. دست ساخته­های تولید شده با این روش عبارتند از: فرم­های حیوانی تزیینی، مجسمه­ های انتزاعی فلزی، ظروف سنتی و مدرن فلزی و...

 

پیکره مرد سورنا نواز

 

سفال

سفال از قدیمی­ترین دست ساخته­های بشر است و قدمت آن در ایران به 8000 سال قبل از میلاد می­رسد. در آن تاریخ سفال­گری به شیوۀ دستی و برای ساخت ابزار و لوازم زندگی روزمره استفاده می­شده است. اولین نمونۀ چرخ سفال­گری در منطقۀ سیلک کاشان (در حدود 7000 سال پیش از میلاد) و اولین نمونۀ کورۀ پخت سفال در شوش خوزستان (در حدود 6000 سال پیش از میلاد) کشف شده است. از این سفال­های بدوی نمونه­های نسبتا زیادی به جامانده و آن به خاطر مقاومت بالای گل پخته شده در برابر فرسایش، هوا­زدگی و سایر عوامل محیطی است. بیشتر این دست ساخته ­ها شامل ظروف کاربردی بوده و کمتر به عنوان تزیینات استفاده می شدند. ولی در بین آنها به فرم­هایی بر می­خوریم که به نظر می­رسد مجسمه هایی بسیار بدوی بوده اند. بنابر نظر محققان به احتمال نزدیک به یقین این احجام وسایل بازی کودکان آن مناطق بوده اند. این ها را می توان اولین نمونه های ساخت مجسمه با گل به شمار آورد.

 

کبوتر سفالی

 

سنگ

حجاری یکی از کهن­ترین و قابل احترام­ترین هنرهای دستی ایران است. در حدود 2800 سال پیش از میلاد مسیح در ناحیۀ مرزی میان ایران و هند ( سیستان و بلوچستان امروزی) صنعتی وجود داشته که در آن ظروف سنگی را ساخته و به سومر و سوریه صادر می­نمودند. حجاری بر روی سنگ برای تزیین دیوارهای مساجد، ساختمان­ها، آرامگاه­ ها، سر­ستون ­ها و ... مورد استفاده قرار می­گیرد. همچنین در ساخت وسایلی مانند دیگ سنگی، مهره­های شطرنج، زیورآلات، دکوراسیون داخلی و... می توان این هنر را مشاهده کرد.

 

             سردیس فردوسی حکیم

 

منبع:

http://aranick.com/fa